Strona główna > Blog > AI Act a kursy online. Jak zgodnie z prawem wykorzystywać sztuczną inteligencję przy tworzeniu kursów?
AI Act a kursy online. Jak zgodnie z prawem wykorzystywać sztuczną inteligencję przy tworzeniu kursów?
Jeżeli tworzysz kursy online, prawdopodobnie korzystasz już ze sztucznej inteligencji. ChatGPT pomaga przygotować scenariusz lekcji, AI generuje grafiki do prezentacji, tworzy napisy do filmów, poprawia jakość nagrań czy wspiera obsługę kursantów. To dziś standard pracy wielu twórców produktów cyfrowych.
Od 2 sierpnia 2026 roku zaczynają jednak obowiązywać przepisy dotyczące przejrzystości korzystania ze sztucznej inteligencji, określone w art. 50 AI Act. Nie oznacza to, że każdy kurs stworzony z pomocą AI trzeba oznaczyć. Warto jednak wiedzieć, kiedy pojawiają się obowiązki informacyjne i jak wykorzystywać sztuczną inteligencję zgodnie z nowymi przepisami.
Możesz korzystać z AI podczas tworzenia kursów online
Dla wielu autorów kursów sztuczna inteligencja stała się po prostu kolejnym narzędziem pracy. Pomaga szybciej przygotować materiały, uporządkować wiedzę i zautomatyzować część czasochłonnych zadań.
W praktyce AI może wspierać tworzenie kursu między innymi podczas:
- planowania programu,
- przygotowywania scenariuszy lekcji,
- tworzenia prezentacji i materiałów PDF,
- korekty językowej,
- generowania grafik i ilustracji,
- tłumaczenia materiałów,
- przygotowywania napisów,
- poprawy jakości dźwięku i obrazu,
- tworzenia opisów kursów i treści marketingowych.
Żadne z tych zastosowań nie powoduje automatycznie obowiązku oznaczenia całego kursu jako stworzonego przy użyciu sztucznej inteligencji.
Art. 50 AI Act nie wprowadza ogólnego obowiązku informowania o każdym przypadku wykorzystania AI. Koncentruje się na konkretnych sytuacjach, w których odbiorca powinien wiedzieć, że komunikuje się z systemem sztucznej inteligencji albo ma kontakt z treścią wygenerowaną lub zmodyfikowaną przy jego użyciu.
W jakich sytuacjach trzeba poinformować o wykorzystaniu AI?
Z punktu widzenia twórców kursów online szczególne znaczenie mają trzy obszary:
- systemy AI przeznaczone do bezpośredniej interakcji z użytkownikiem,
- materiały typu deepfake,
- teksty wygenerowane lub zmodyfikowane przez AI, publikowane w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym.
Celem tych obowiązków jest ograniczenie sytuacji, w których odbiorca nie wie, że rozmawia z systemem AI lub może uznać sztucznie wygenerowany materiał za autentyczny.
Art. 50 obejmuje również systemy rozpoznawania emocji i kategoryzacji biometrycznej. Nie są to rozwiązania powszechnie wykorzystywane przez autorów kursów, dlatego w tym artykule skupiamy się na zastosowaniach, z którymi twórcy produktów edukacyjnych mogą spotykać się najczęściej.
Jeżeli użytkownik rozmawia z AI, powinien o tym wiedzieć
Jednym z obowiązków wynikających z art. 50 AI Act jest zapewnienie, aby osoba prowadząca bezpośrednią interakcję z systemem sztucznej inteligencji wiedziała, że nie rozmawia z człowiekiem.
Dotyczy to między innymi chatbotów, voicebotów, wirtualnych asystentów oraz innych rozwiązań przeznaczonych do bezpośredniej komunikacji z użytkownikiem. Informacja powinna zostać przekazana najpóźniej przy pierwszej interakcji. Może to być prosty komunikat, np.: „Cześć! Jestem asystentem AI i pomogę Ci znaleźć odpowiedź na Twoje pytanie”.
Przepisy przewidują wyjątek, gdy dla rozsądnie poinformowanej i uważnej osoby jest oczywiste, że komunikuje się z systemem AI. W praktyce zastosowanie prostego i czytelnego komunikatu będzie jednak najbezpieczniejszym rozwiązaniem.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy sztuczna inteligencja działa wyłącznie w tle. Jeżeli odpowiada na przykład za rekomendowanie materiałów, personalizację ścieżki nauki, porządkowanie wyników wyszukiwania czy usprawnienie działania platformy, sam art. 50 ust. 1 nie nakłada obowiązku informowania użytkownika o takim zastosowaniu.
Choć własne chatboty i asystenci AI nie są jeszcze standardem na mniejszych platformach edukacyjnych, takie rozwiązania stają się coraz bardziej dostępne. Warto znać ten obowiązek, jeżeli planujesz wdrożyć podobną funkcję w przyszłości.
AI w materiałach edukacyjnych
Sztuczna inteligencja coraz częściej wspiera również tworzenie samych materiałów do kursu. Może generować grafiki, animacje, lektorów, tłumaczenia czy fragmenty filmów. Samo wykorzystanie generatora nie oznacza jednak, że każda ilustracja, prezentacja lub lekcja musi zostać opatrzona widocznym oznaczeniem „wygenerowano przez AI”.
Trzeba przy tym rozróżnić obowiązki dostawcy narzędzia od obowiązków osoby wykorzystującej wygenerowane treści. Dostawcy systemów generujących obrazy, dźwięk, wideo lub tekst muszą zadbać o to, aby ich rezultaty były oznaczone w formacie możliwym do odczytu maszynowego i wykrywalne jako wygenerowane lub zmodyfikowane przez AI, o ile jest to technicznie możliwe.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że autor kursu musi dodawać widoczną etykietę do każdego materiału stworzonego z pomocą takiego narzędzia. Po stronie osoby publikującej treść wyraźny obowiązek informacyjny pojawia się przede wszystkim w przypadku deepfake’ów oraz niektórych tekstów dotyczących spraw interesu publicznego.
Materiały typu deepfake trzeba odpowiednio oznaczyć
Deepfake to wygenerowany lub zmanipulowany przez AI obraz, materiał dźwiękowy albo film, który przypomina istniejącą osobę, przedmiot, miejsce, podmiot lub wydarzenie i może zostać błędnie odebrany jako autentyczny.
Dla autora kursu może to mieć znaczenie między innymi wtedy, gdy wykorzystuje:
- realistyczne nagranie przedstawiające konkretną osobę wypowiadającą słowa, których nigdy nie powiedziała,
- syntetyczny głos imitujący głos istniejącej osoby,
- realistyczny film przedstawiający wydarzenie, które nigdy nie miało miejsca,
- zmodyfikowane nagranie mogące sprawiać wrażenie prawdziwego.
Osoba publikująca taki materiał powinna poinformować odbiorców, że został on sztucznie wygenerowany lub zmodyfikowany.
Nie oznacza to jednak, że każda grafika stworzona przez generator albo każdy awatar AI automatycznie jest deepfake’em. Fikcyjna ilustracja, abstrakcyjna grafika czy fantastyczna sceneria nie spełniają tej definicji tylko dlatego, że powstały przy użyciu sztucznej inteligencji. Znaczenie ma przede wszystkim to, czy materiał może wywołać fałszywe wrażenie autentyczności.
AI Act przewiduje również szczególne podejście do utworów ewidentnie artystycznych, twórczych, satyrycznych, fikcyjnych lub analogicznych. Informacja o wykorzystaniu AI nadal może być wymagana, ale powinna zostać przekazana w sposób, który nie utrudnia odbioru ani korzystania z utworu.
ChatGPT jako wsparcie przy tworzeniu kursów
ChatGPT i inne modele językowe dla wielu autorów kursów stały się takim samym narzędziem pracy jak edytor tekstu czy program do tworzenia prezentacji. Mogą pomagać uporządkować wiedzę, przygotować strukturę kursu, opracować ćwiczenia, stworzyć pierwszą wersję scenariusza, opis produktu lub materiały promocyjne.
Samo korzystanie z takich narzędzi nie oznacza obowiązku oznaczenia kursu ani każdej lekcji jako przygotowanej z pomocą AI. To autor nadal odpowiada za ostateczny kształt materiałów, dlatego wygenerowane treści należy sprawdzić przed publikacją pod względem merytorycznym, językowym i prawnym.
Szczególne zasady mogą mieć zastosowanie do tekstów wygenerowanych lub zmanipulowanych przez AI, które są publikowane w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym.
W takim przypadku odbiorcy powinni co do zasady zostać poinformowani, że tekst został wygenerowany lub zmodyfikowany przez sztuczną inteligencję. Obowiązek ten nie ma jednak zastosowania, jeżeli materiał przeszedł weryfikację człowieka lub kontrolę redakcyjną, a odpowiedzialność redakcyjną za jego publikację ponosi osoba fizyczna albo prawna.
Dla autora kursu może mieć to znaczenie szczególnie wtedy, gdy publikuje materiały informacyjne dotyczące między innymi zdrowia, prawa, finansów, bezpieczeństwa lub innych tematów istotnych społecznie.
Nie oznacza to jednak, że każde użycie ChatGPT przy przygotowaniu kursu z takiej dziedziny automatycznie wymaga oznaczenia. Ważne są charakter publikowanego tekstu, cel jego publikacji, zakres udziału AI oraz to, czy treść została zweryfikowana przez człowieka.
Jak przygotować kurs online do wymagań AI Act?
Większość twórców kursów online nie będzie musiała wprowadzać dużych zmian. Dobrym rozwiązaniem jest jednak przeanalizowanie, w jaki sposób sztuczna inteligencja wykorzystywana jest podczas tworzenia i sprzedaży produktów cyfrowych.
Warto sprawdzić przede wszystkim:
- czy uczestnicy wiedzą, że rozmawiają z chatbotem lub asystentem AI,
- czy wykorzystywane materiały wideo lub audio nie spełniają definicji deepfake'u,
- czy realistyczne awatary lub syntetyczne głosy nie mogą wprowadzać odbiorców w błąd,
- czy informacje przekazywane w kursie zostały zweryfikowane pod względem merytorycznym,
- czy wszystkie materiały przygotowane z pomocą AI zostały sprawdzone przed publikacją,
- czy osoby odpowiedzialne za tworzenie kursów znają podstawowe obowiązki wynikające z AI Act.
Jeżeli wykorzystujesz nietypowe rozwiązanie, np. realistycznego awatara konkretnej osoby, sklonowany głos, system rozpoznawania emocji albo automatycznie generowane porady dotyczące zdrowia czy finansów, warto przeanalizować nie tylko art. 50, ale również pozostałe przepisy AI Act, zasady ochrony danych, prawa autorskie oraz prawa do wizerunku.
Transparentność buduje zaufanie uczestników
Sztuczna inteligencja nie zastąpi wiedzy ani doświadczenia eksperta. Może jednak znacząco skrócić czas potrzebny na przygotowanie kursu, ułatwić tworzenie materiałów i usprawnić codzienną pracę. AI Act nie zmienia tego podejścia. Nowe przepisy mają przede wszystkim zwiększyć przejrzystość i zaufanie do rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję.
Dobrze przygotowany kurs online nadal opiera się przede wszystkim na wiedzy autora. AI może wspierać proces jego tworzenia, ale to twórca odpowiada za jakość materiałów i sposób ich wykorzystania. AI Act przypomina jedynie, że w określonych sytuacjach warto jasno poinformować uczestników o wykorzystaniu sztucznej inteligencji.
Tworzenie kursów online to dziś nie tylko przygotowanie wartościowych materiałów, ale również dbanie o zgodność z obowiązującymi przepisami i transparentną komunikację z uczestnikami. Własna platforma daje Ci pełną kontrolę nad sposobem prezentowania treści, komunikacją z kursantami oraz rozwojem nowych funkcji wykorzystujących sztuczną inteligencję.
Jeżeli szukasz miejsca, w którym stworzysz i będziesz sprzedawać własne kursy online, wypróbuj myVOD bezpłatnie przez 30 dni.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku niestandardowego sposobu wykorzystania AI warto skonsultować konkretne rozwiązanie ze specjalistą.
Źródło: https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/pl/ai-act/article-50
Pobierz ebook i dowiedz się, jak stworzyć dochodowy kurs online
Sprawdzone podejście, które pomoże Ci uniknąć błędów
Praktyczna wiedza i konkretne przykłady bez lania wody
Wiedza oparta na doświadczeniu ekspertów rynku kursów online
Pobierz bezpłatny ebook i dowiedz się, jak wybrać temat kursu z potencjałem sprzedaży. Poznasz aktualne strategie tworzenia, promocji i rozwijania kursów online. Krok po kroku uporządkujesz cały proces – od pomysłu aż po automatyzację i skalowanie biznesu.