Strona główna > Blog > Dlaczego warto udostępniać kurs online etapami, zamiast od razu cały materiał?

Dlaczego warto udostępniać kurs online etapami, zamiast od razu cały materiał?

Blog

Kursant kupuje kurs, loguje się i widzi czterdzieści lekcji. Pierwszego wieczoru ogląda pięć, drugiego dwie, potem wracają codzienne obowiązki, a reszta materiału czeka „na weekend”. Po miesiącu trudno mu sobie przypomnieć, na czym skończył i o czym właściwie była trzecia lekcja.

Taki scenariusz rzadko wynika ze słabych nagrań. Znacznie częściej przyczyną jest sposób, w jaki materiał został podany. Udostępnienie całego kursu od razu zostawia kursanta samego z decyzją, ile, kiedy i w jakiej kolejności się uczyć, a z tym większość z nas radzi sobie gorzej, niż zakłada autor kursu. Dziś dowiesz się, dlaczego warto dawkować treści, kiedy publikowanie lekcji etapami (tzw. drip content) pomaga, a kiedy przeszkadza, i jak uwzględnić ten rytm już podczas planowania i nagrywania kursu online.

Dlaczego kursanci nie kończą kursów, które kupili?

Wielu twórców kursów zna ten problem z własnych statystyk: sprzedaż idzie dobrze, ale do ostatnich lekcji dociera tylko część kursantów. Często najwięcej osób odpada na początku, po pierwszym module albo kilka dni po zakupie, gdy wraca codzienność i nauka przegrywa z bieżącymi sprawami.

Przyczyną rzadko jest brak zainteresowania tematem, skoro kursant zapłacił za dostęp. Częściej chodzi o to, że motywacja jest najwyższa w momencie zakupu, a potem stopniowo słabnie, jeśli nic nie przypomina o nauce i nie nadaje jej rytmu.

Gdy cały materiał jest dostępny od pierwszego dnia, kurs działa jak biblioteka. Kursant sam musi zdecydować, od czego zacząć, ile czasu poświęcić na lekcję i kiedy wrócić. Część osób „połyka” wtedy kilka modułów w jeden wieczór, co daje poczucie postępu, ale niewiele zostaje w pamięci. Inni odkładają naukę, bo nie widzą konkretnego momentu, w którym powinni do niej usiąść. Kurs udostępniany etapami przypomina raczej program: ma wyznaczone tempo, a kolejne kroki pojawiają się wtedy, gdy kursant jest na nie gotowy.

Efekt rozłożenia w czasie: dlaczego przerwy pomagają zapamiętywać

O tym, że zapominamy szybko, wiadomo od czasów Hermanna Ebbinghausa, który pod koniec XIX wieku opisał krzywą zapominania. Z jego prac wyrósł też jeden z najlepiej potwierdzonych efektów w psychologii uczenia się, czyli efekt rozłożenia w czasie (spacing effect). Ten sam materiał, przerabiany w kilku krótszych sesjach z przerwami, zapamiętujemy trwalej niż wtedy, gdy uczymy się go w jednym długim bloku.

Skąd bierze się ten efekt? Gdy wracamy do tematu po przerwie, część informacji zdążyła już „wyblaknąć” i mózg musi włożyć wysiłek w jej przypomnienie. Psycholog Robert Bjork nazywa takie przeszkody pożądanymi trudnościami: nauka wydaje się wtedy mniej płynna, ale właśnie ten wysiłek wzmacnia ślad pamięciowy. Oglądanie pięciu lekcji z rzędu działa odwrotnie. Wszystko jest świeże i zrozumiałe, więc kursant ma poczucie, że opanował materiał, choć za tydzień niewiele z niego odtworzy.

W kursie online przerwę między etapami wyznacza harmonogram publikacji. Jeśli kolejna lekcja pojawia się po dwóch czy trzech dniach, kursant wraca do tematu w chwili, gdy przypomnienie wymaga już pewnego wysiłku. Efekt wzmocni krótkie nawiązanie do poprzedniej lekcji na początku nagrania albo pytanie kontrolne, które każe przywołać wcześniejsze treści z pamięci.

Mniej materiału naraz, więcej czasu na działanie

Drugim ważnym mechanizmem jest ograniczona pojemność pamięci roboczej. Teoria obciążenia poznawczego, rozwijana od końca lat 80. przez Johna Swellera, opisuje, jak łatwo przeciążyć ucznia zbyt dużą liczbą nowych informacji naraz. Gdy na ekranie pojawia się czterdzieści lekcji, kursant nie musi ich wszystkich oglądać, żeby poczuć ciężar. Długa lista modułów sama w sobie bywa demotywująca, bo pokazuje, jak daleko jest do końca, zamiast pokazywać najbliższy krok.

Kurs podzielony na etapy zmienia perspektywę. Kursant widzi to, co ma do zrobienia teraz, a reszta pozostaje zapowiedzią. Łatwiej mu wtedy skończyć moduł i odczuć postęp, co z kolei zachęca do kontynuowania nauki.

Równie istotne jest to, co dzieje się między lekcjami. W kursach praktycznych przerwa jest czasem na wdrożenie, a nie na czekanie. Jeśli uczysz tworzenia oferty, prowadzenia kampanii reklamowej czy sketchnotingu, kursant potrzebuje kilku dni, żeby wykonać zadanie, popełnić pierwsze błędy i wrócić z pytaniami. Gdy kolejna lekcja zakłada, że poprzednie ćwiczenie zostało już zrobione, harmonogram publikacji przestaje być sztucznym ograniczeniem i staje się częścią metody nauczania.

Stopniowe udostępnianie chroni też przed przeskakiwaniem do „ciekawszych” fragmentów. Kursant, który od razu otwiera moduł o sprzedaży, choć nie przeszedł modułu o grupie docelowej, często dochodzi do wniosku, że kurs „nie działa”, mimo że sam pominął jego fundamenty.

Rytm, oczekiwanie i nawyk

Nauka w regularnym rytmie ma jeszcze jedną zaletę: łatwiej ją wpisać w swój tygodniowy grafik. Jeśli nowa lekcja pojawia się co poniedziałek, kursant może zarezerwować na nią stały moment, na przykład poranną kawę albo wieczór po pracy. Badania nad nawykami pokazują, że zachowanie powtarzane w podobnym kontekście z czasem wymaga coraz mniej świadomej decyzji. Kurs dostępny w całości takiego punktu zaczepienia nie daje, bo każde podejście do nauki zaczyna się od pytania „może dziś?”.

Tu ważną rolę odgrywa e-mail o nowej lekcji. Działa jak sygnał, który przypomina o kursie w momencie, gdy kursant mógłby o nim zapomnieć. Dla osoby, która wypadła z rytmu, bywa najprostszą drogą powrotu, bo zamiast poczucia zaległości dostaje konkretne zaproszenie do jednego, krótkiego kroku. Taki mail działa najlepiej, gdy mówi, czego dotyczy nowa lekcja i co kursant z niej wyniesie, a nie ogranicza się do suchej informacji o publikacji.

Regularne publikowanie buduje też zwykłe, ludzkie oczekiwanie. Zapowiedź kolejnej lekcji na końcu nagrania sprawia, że kursant wie, co go czeka, i ma powód, żeby wrócić. Przypomina to serial publikowany co tydzień: rozmowa o odcinku trwa dłużej, bo widzowie oglądają go mniej więcej w tym samym czasie.

To ostatnie ma znaczenie przede wszystkim przy kursach prowadzonych w edycjach. Gdy cała grupa dostaje lekcje tego samego dnia, dyskusja na forum czy w grupie kursowej dotyczy wspólnego etapu. Uczestnicy porównują wyniki ćwiczeń, zadają podobne pytania i motywują się nawzajem, zamiast rozmawiać o materiale, który połowa grupy przerobiła miesiąc temu, a druga połowa jeszcze nie zaczęła.

Kiedy dawkowanie treści nie jest dobrym pomysłem

Udostępnianie etapami sprawdza się w programach, które prowadzą kursanta przez proces: od podstaw do efektu, od pierwszego ćwiczenia do gotowego projektu. Są jednak sytuacje, w których przeszkadza.

Pierwsza to kursy o charakterze poradnikowym. Jeśli ktoś kupuje kurs obsługi programu księgowego czy edytora wideo, często szuka odpowiedzi na konkretne pytanie i chce od razu przejść do właściwej lekcji. Blokowanie jej na dwa tygodnie wywoła frustrację, a nie lepsze zapamiętywanie. Podobnie jest z krótkimi produktami. Przy pięciu lekcjach rozłożenie ich na pięć tygodni niewiele daje, a może sprawić wrażenie, że autor sztucznie wydłuża kurs.

Druga sytuacja dotyczy zaawansowanych odbiorców. Osoby, które znają podstawy tematu i chcą szybko uzupełnić wiedzę, mogą odebrać stały harmonogram jako ograniczenie. W takich przypadkach dobrze sprawdza się model mieszany: pierwszy moduł dostępny od razu, żeby kursant szybko zobaczył efekt, kolejne publikowane w rytmie tygodniowym, a materiały dodatkowe, takie jak checklisty czy szablony, udostępnione od początku.

Najważniejsze jest jednak uczciwe poinformowanie o harmonogramie przed zakupem. Kursant, który nie wiedział, że lekcje będą pojawiać się stopniowo, może poczuć się oszukany, nawet jeśli taki rytm jest dla niego korzystny. Wystarczy krótka informacja na stronie sprzedażowej z wyjaśnieniem, dlaczego kurs jest tak zbudowany. Przy okazji warto sprawdzić, czy czas dostępu do kursu nie kończy się zbyt szybko po publikacji ostatniej lekcji. Jeśli harmonogram trwa dziesięć tygodni, a dostęp dwanaście, kursant praktycznie nie ma kiedy wrócić do wcześniejszych materiałów.

Jak zaplanować i nagrać kurs online, który będzie udostępniany etapami

Decyzję o rytmie publikacji najlepiej podjąć, zanim włączysz kamerę. Wpływa ona na długość lekcji, sposób, w jaki je zaczynasz i kończysz, a nawet na kolejność nagrań.

Zacznij od harmonogramu, nie od listy tematów

Zamiast spisywać wszystko, co chcesz przekazać, zastanów się, co kursant powinien umieć lub zrobić po każdym etapie. Jeśli jeden tydzień odpowiada jednemu modułowi, zapytaj, czy w tym czasie da się realnie obejrzeć lekcje i wykonać zadanie przy pracy i innych obowiązkach. Często okazuje się, że moduł trzeba podzielić na dwa albo przenieść część materiału do dodatków.

Jedna lekcja, jeden cel

Długość lekcji powinna wynikać z treści, a nie z przekonania, że „porządny kurs” ma godzinne nagrania. Przy nauce etapami lepiej sprawdzają się krótsze lekcje, z których każda prowadzi do jednego konkretnego efektu: zrozumienia pojęcia, wykonania kroku, podjęcia decyzji. Taka lekcja łatwiej mieści się w kwadransie wolnego czasu i łatwiej do niej wrócić.

Zaprojektuj początek i koniec każdego nagrania

Pierwsza minuta lekcji to dobre miejsce na krótkie przypomnienie poprzedniego etapu albo pytanie, które każe kursantowi przywołać to, czego się nauczył. Koniec warto przeznaczyć na zadanie do wykonania przed kolejną lekcją i jedną zapowiedź tego, co przyjdzie dalej. Unikaj w nagraniach konkretnych dat i dni tygodnia. Zdanie „widzimy się w czwartek” zestarzeje się po pierwszej edycji, a przy publikacji liczonej od dnia zakupu nie będzie prawdziwe dla nikogo. Bezpieczniej mówić „w kolejnej lekcji” i pozostawić terminy mailom.

Nagrywaj w blokach i miej zapas

Nagrywanie całego modułu w jednej sesji ułatwia zachowanie spójnego światła, dźwięku i tempa mówienia. Udostępnianie etapami pozwala też rozpocząć sprzedaż czy pierwszą edycję kursu, zanim nagrasz wszystkie lekcje. To duże ułatwienie, ale wymaga dyscypliny. Utrzymuj zapas co najmniej jednego, dwóch gotowych modułów, bo kursanci zobaczą lukę w harmonogramie szybciej, niż się spodziewasz.

Nie każdy etap musi być wideo

Rytm kursu można budować z różnych formatów. Po dwóch lekcjach wideo dobrze sprawdza się karta pracy w PDF, krótki quiz utrwalający najważniejsze pojęcia albo nagranie audio z omówieniem typowych błędów. Różnorodność formatów ułatwia utrzymanie uwagi, a quiz w połowie kursu każe kursantowi przywołać wiedzę z pamięci, co dodatkowo wzmacnia zapamiętywanie.

Jak ustawić udostępnianie etapami w myVOD

W myVOD harmonogram kursu ustawia się za pomocą lekcji czasowych, które działają w dwóch trybach. Wybór między nimi zależy od tego, czy prowadzisz kurs w edycjach, czy sprzedajesz go przez cały rok.

Tryb oparty na konkretnej dacie pozwala określić, kiedy lekcja pojawi się na platformie i kiedy przestanie być dostępna. Sprawdza się w kursach prowadzonych w edycjach, w których cała grupa przechodzi kolejne etapy jednocześnie. Tryb oparty na numerze dnia liczy czas od zakupu: dzień zakupu to dzień zerowy, więc wartość „3” w polu „Początek wyświetlania lekcji” oznacza, że lekcja odblokuje się trzy dni później. Każdy kursant przechodzi wtedy własną ścieżkę, niezależnie od tego, czy kupił kurs w styczniu, czy w październiku. Analogicznie działa pole „Koniec wyświetlania lekcji”, choć w przypadku podstawowych lekcji lepiej korzystać z niego oszczędnie, na przykład przy bonusie dostępnym przez ograniczony czas.

Gdy lekcja się odblokuje, platforma automatycznie wysyła kursantowi maila o nowej lekcji. Jego treść można zmienić w szablonach wiadomości i wysyłać ją z własnego adresu, dzięki czemu powiadomienie brzmi jak wiadomość od autora kursu, a nie od systemu. To dobre miejsce, żeby w dwóch, trzech zdaniach zapowiedzieć temat lekcji i zadanie, które na kursanta czeka.

Rytm nauki wspierają też inne ustawienia kursu:

  • obowiązkowa kolejność lekcji sprawia, że kursant nie przeskoczy etapu, na którym opierają się kolejne moduły,
  • oznaczanie lekcji jako ukończonych i statystyki przejścia kursu pokazują, na których lekcjach kursanci najczęściej się zatrzymują – to cenna wskazówka przy planowaniu kolejnej edycji,
  • quizy można wpleść między etapy jako punkt kontrolny, a certyfikat udostępnić dopiero po ukończeniu wszystkich lekcji lub zaliczeniu testu,
  • konsultacje 1:1 można przypisać do wybranej lekcji, na przykład po module, w którym kursanci najczęściej potrzebują indywidualnego wsparcia,
  • pokoje społeczności przypisane do kursu otwierają się automatycznie po zakupie i dają miejsce na rozmowę o bieżącym etapie.

Od pomysłu na harmonogram do gotowego kursu

Jeśli dopiero planujesz nagranie kursu albo masz już materiał, który kursanci chętnie kupują, ale rzadko kończą, warto zacząć od zaplanowania jego rytmu. Lekcje czasowe to jedno z wielu narzędzi dostępnych na platformie do sprzedaży kursów online myVOD które pomagają poprowadzić kursanta przez materiał. Obok nich znajdziesz quizy, certyfikaty, konsultacje 1:1 i pokoje społeczności, a także blog, integracje z systemami płatności i sprzedaż bez prowizji platformy. Przez 30 dni możesz bezpłatnie sprawdzić, które z tych rozwiązań przydadzą się w Twoim kursie.

grafika 30 dni z myVOD za darmo stwórz własną platformę do sprzedaży kursów online

Śledź nas w social mediach

Zakreślenie

Pobierz ebook i dowiedz się, jak stworzyć dochodowy kurs online

Check

Sprawdzone podejście, które pomoże Ci uniknąć błędów

Check

Praktyczna wiedza i konkretne przykłady bez lania wody

Check

Wiedza oparta na doświadczeniu ekspertów rynku kursów online

Pobierz bezpłatny ebook i dowiedz się, jak wybrać temat kursu z potencjałem sprzedaży. Poznasz aktualne strategie tworzenia, promocji i rozwijania kursów online. Krok po kroku uporządkujesz cały proces – od pomysłu aż po automatyzację i skalowanie biznesu.