Strona główna > Blog > W jaki sposób użyć psychologii w prowadzeniu kursów - pomocna dłoń nauki w podejściu do kursantów

W jaki sposób użyć psychologii w prowadzeniu kursów - pomocna dłoń nauki w podejściu do kursantów

Blog

Nauczanie jest sztuką, podobnie jak każdy aspekt życia. Humanizm to piękna dziedzina, gdyż skupiając się na człowieku daje nam bardzo użytkowe narzędzia. Jednym z takowych jest dziedzictwo psychologii, które z powodzeniem możemy wykorzystać w naszym podejściu do kursantów. 

Świat opiera się na zasadach, które w rytmie różnych praw generują otaczającą nas strukturę rzeczywistości. My, ludzie, jako część tej całej układanki posiadamy zestaw złożoności, które pozwalają nam istnieć i funkcjonować w tym jakże realistycznym matrixie. Ciała podlegają prawom fizyki, umysł zaś  prawom mentalnym. Nauką, która stara się opisać konstrukty wewnętrzne naszych głów jest wspomniana już wcześniej psychologia, zgodnie z którą możemy postępować w trakcie prowadzenia naszego szkoleniowego wideo.

Postaw na osobowość!

Nie mowa tu o naszej osobowości, choć okazanie autentyczności w trakcie budowania relacji ze słuchaczami jest jak najbardziej wskazane. Działy HR i coachowie korporacyjni znają potęgę znajomości swojej specyfiki, co jest następstwem wzrostu popularności testów osobowości w trakcie rekrutowania nowego zawodnika w zespole. Najlepiej zoptymalizowanym pod względem dokładności jest bodajże Test Gallupa, ale w sieci znajdziemy mnóstwo mniej dokładnych form testu. Nie są to sprawdziany inteligencji ani wiedzy teoretycznej. Testy te pomagają nam w identyfikacji naszych predyspozycji, słabych i mocnych stron oraz niektórych sposobów działania czy przyswajania informacji. Nie jest to obligatoryjne, ale z pewnością kursanci poczują wdzięczność, w momencie odkrycia swojego potencjału. A skoro o wdzięczności mowa, to poznaj działanie 6 zasad wpływu.

Wykorzystaj Cialdiniego!

Robert Cialdini to słynny psycholog, który zajmował się perswazją i stworzył zestaw zasad, które są potwierdzeniem jego wieloletnich badań. Pozycja tego badacza “Influence: Science and Practice” nadal jest bestsellerem, a reguły, które w niej omawia do tej pory skutecznie stosowane są przez świat marketingu, edukatorów, oraz nie bójmy się tego powiedzieć - przez nas wszystkich, nawet jeśli nie do końca świadomie.

Reguła wzajemności

Wedle tej zasady, ludzie czują nieodpartą potrzebę zredukowania napięcia, które powstaje wyniku powstania nierówności pomiędzy jednostkami. Oddanie komuś przysługi zaowocuje chęcią odwdzięczenia się, uśmiech w naszą stronę zostanie zlustrowany naszym uśmiechem, a pokazanie naszym kursantom ich możliwości poskutkuje większym zaangażowaniem w nasze wykłady.

Zasada społecznego dowód słuszności

Ulubiona metoda wszelkiej maści wykładowców, czyli odwoływanie się do wartości danego stwierdzenia poprzez anegdotyczne pokazanie przykładu w praktyce. Społeczny dowód słuszności jest zasadą pokazującą, że jako stadne stworzenia wierzymy, że w momencie, gdy inni robią bądź mówią konkretne rzeczy, to można je uznać za słuszne, prawidłowe, sprawdzone. Złośliwi nazywają tę zasadę owczym pędem, choć zapewne sami ulegają tej zależności, również odwołując się do ludzi nie zgadzających się z jej działaniem. W kursach możemy odwoływać się do badań, pokazywać przykłady i możliwe zastosowania naszej wiedzy w praktyce, obrazując je na kalce społeczeństwa.

Reguła lubienia i sympatii

Daj się lubić! Sytuacja, w której jest się lubianym pozwala niestety bezczelnie manipulować innymi. Ludzie widząc osobę, do której odczuwają sympatię mają większy problem z odmówieniem jej pomocy, czasu czy zasobów niż wobec osoby, która jest im obojętna, a tym bardziej wobec osoby, która ich irytuje i nie mają do niej ciepłych emocji. Nie manipuluj swoimi odbiorcami, ale stworzenie swojego wizerunku jako osoby lubianej pozwoli Ci na skłonienie swoich słuchaczy do określonych aktywności, które mogą być kluczowe dla twojego kursu.

Zasada autorytetu

Osoby, które posiadają miano autorytetu mają łatwość we wpływaniu na zachowanie innych. Wynika to z uznania wyższości danej jednostki w zakresie, którego reszta nie jest w stanie osiągnąć, co z kolei uprawomocnia ją do ferowania osądów, których większość ludzi nawet nie tyle co nie odważy się ich podważyć, to po prostu ulegnie im bezrefleksyjnie. Autorytet można uzyskać poprzez swój status, który wynika z naszej wiedzy, doświadczenia, stopnia naukowego czy majątku.

Reguła niedostępności

Zakazany owoc był dla Ewy tym, czym dla nas jest zasada niedostępności, chociaż ja nazwałbym ją bardziej zasadą elitarności. Ludzie jako istoty społeczne, chcąc uzyskać aprobatę reszty jej przedstawicieli pragną się wyróżnić. Najłatwiej jest to osiągnąć poprzez nabycie dobra lub cechy, która jest na tyle rzadka, by wzbudzała zainteresowanie poprzez jej posiadanie. Sklepy limitują swoje oferty, reklamy przedstawiają produkty jako drogie i prestiżowe, a sklep za rogiem właśnie ogłosił sprzedaż najlepszych rajskich jabłek do jutra. Przedstawienie swojego kursu jako wyjątkowego, niosącego określone korzyści lub będącym instruktarzem tylko dla wybranych, z pewnością zaowocuję większym zainteresowaniem gawiedzi. Pamiętaj, by nie były to słowa rzucone na wiatr, gdyż szybko stracisz swoich odbiorców, którzy do Ciebie nie wrócą, a inni prawdopodobnie nawet nie nadciągną. Potwierdza to ostatnia zależność Cialdiniego.

 Zasada zaangażowania i konsekwencji

Tę zasadę można nazwać racjonalizacją naszych wyborów. Przy wykonywaniu jakichś czynności, których nie jesteśmy pewni prawdopodobne będzie to, że poczujemy się bardziej zdecydowani mając w świadomości fakt, że nasz wybór wcale nie musiał być taki oczywisty. Racjonalizacja łagodzi napięcie, co z kolei wspomaga procesy myślowe podążające w kierunku ponowienia danej czynności lub jej pokrewnej. Wedle tej zasady niektóre kobiety dobierają dodatkowe paski do właśnie kupionych butów, mężczyźni kupują kolejne piwo za barem, a kursant, który wszedł na twój kanał komunikacji w konsekwencji może być bardziej zaangażowany niż przed tym faktem. Należy to wykorzystać pokazując mu, że nie jest w błędzie!

Aktywizuj słuchaczy!

National Training Laboratorium w efekcie swoich badań stworzyło piramidę uczenia, która pokazuje jakie formy odpowiadają za jaką przyswajalność materiałów edukacyjnych prezentowanych treści. Wśród tych form edukowania wyróżniają się: 

  • słuchanie, 

  • czytanie, 

  • metody audiowizualne, 

  • pokazy prowadzone przez nauczyciela, 

  • dyskusja w grupach, 

  • ćwiczenie praktyczne, 

  • uczeń uczący innych.

 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Wąbrzeźnie wyszczególnia też fakt, że badania dowiodły, że uczniowie najlepiej zapamiętywali treści, kiedy stosuje się metody aktywnego zastosowania wiedzy zamiast tylko jej przyswajania i wymagające przetwarzania tych informacji poprzez zaangażowanie większej ilości zmysłów i metod uczenia.

Kiedy najlepiej się uczymy?

Poradnia w Wąbrzeźnie przypomina też w jakich warunkach najlepiej przyswajamy materiał. W myśl tych ustaleń uczeń czy kursant musi czuć się swobodnie, nieprzymuszony do żadnej aktywności. Dobrą praktyką jest stosowanie praktyki, najlepiej poprzez pokazywanie jej innym. Ważną lekcją jest nauka na błędach. Oczywiście nasze błędy uczą nas samych, ale ich przykłady mogą dać światło innym. Najłatwiej uczy się rzeczy, które dotyczą nas bezpośrednio. Oznacza to, że człowiek będący pod wpływem zdarzeń ze zbliżającej się rozprawy sądowej, chętniej i lepiej przyswoi wiedzę z kategorii mediacji niż osoba, która nie ma żadnego konfliktu za pazuchą. Ważne jest przypomnienie, że każdy ma różne sposoby uczenia się, które są wynikiem różnego rozwinięcia konkretnych obszarów inteligencji związanej z ruchem, logiką, muzyką, wzrokiem czy dotykiem. Materiał przyswojony będzie efektywniej wtedy, gdy rozłożony będzie na części, możliwe do ewaluacji, czyli sprawdzenia wyników kształcenia, co pozwoli na sprawdzenie czy kursanci rozumieją tematykę. Nie można się czegoś nauczyć, nie rozumiejąc tego. Znaczy można, ale to mija się z celem, gdyż mechaniczne powtarzanie procesu nie jest równoznaczne z kompetencją i rozumieniem. Najważniejsza informacja z zestawienia to ta, która przekazuje nam to, co czujemy intuicyjnie za każdym razem, kiedy nie chcemy uczestniczyć w danym wykładzie, bo wiemy, że nie nauczy on nas niczego pożytecznego. Uczymy się najlepiej tego, co jest nam przydatne i co odpowiada naszym potrzebom i profilowi edukacji. 

Jako metody aktywizujące podane są tu:

  • Dyskusja - rozwinięcie dyskusji pomaga w otwarciu horyzontów i poszerzania słownictwa, daje możliwość zbijania i podtrzymywania argumentów poprzez obronę lub negatywną weryfikację danej tezy. 

  • Wchodzenie w rolę - wyobraźnia zawsze działa cuda, a wczuwanie się w role lepiej obrazuje sytuacje i pomaga określić jej walory, czyli to co wiemy i to, czego jeszcze nie wiemy, ale już jesteśmy tego świadomi.

  • Analizowanie i rozwiązywanie problemów - genialna strategia uczenia polegająca na rozwiązywaniu problemów wrzuconych w konteksty sytuacyjne. Na podstawie zdobytej wiedzy i własnych doświadczeń kursant może zmierzyć się w tej przestrzeni z potencjalną możliwością wykorzystania danej umiejętności.

  • Uczenie się w małych zespołach - relacyjność zawsze sprzyja zapamiętywaniu, a mniejsze grupy są lepsze od większych, gdyż nie są dezorganizujące i nie umniejszają integralności jednostek w niej się znajdujących.

  • Projekt - stworzenie projektu na podstawie omawianych zagadnień lub nawet przed ich omówieniem poszerza możliwości uczniów, którzy sami ogarniają i weryfikują posiadane i zdobywane informacje.

  • Case Study - omówienie przykładu poprzez rozłożenie go na czynniki pierwsze to świetna próba analizy i rozwiązania problemu, choć inna w swojej metodyce niż powyższa forma.

  • Portfolio - dokumentowanie swoich osiągnięć zmobilizuje każdego, by były one jak najlepsze, by nie wstydzić się ich pokazania. 

  • Wizualizacja - kolejne odwołanie do wyobraźni, choć nie jest to must have w sytuacji posiadania rzutnika, modelu globusa czy świetnej makiety gór i kart mapy geodezyjnej.

  • Mapa myśli inaczej zwana burzą mózgów choć nie zawsze mająca formę konwersacji i rzucania pomysłów. Czasem na zasadzie skojarzeń i potencjalnych scenariuszy wizualizuję się konkretne rozwiązania dla omawianych kwestii.

A więc standardowo wałkujemy o aktywizowaniu słuchaczy. Grywalizacja, powyższe metody jak i szeroko pojęte świadome psychologiczne podejście do sprawy może pomóc dotrzeć każdemu edukatorowi do swoich uczniów. Jest to o tyle istotne, że sami prowadzący powinni czuć się bardzo zmotywowani widząc efekty swojej działalności, a te z pewnością okażą się powalające, gdy psychologia i jej zastosowanie na stałe zakorzenią się w umysłach tychże.

Autor: Bartek Drążkiewicz

 

REDAKCJA ONLINE COURSES SPACE

Z tej strony Robert Rachwał i Tomek Buczek – założyciele Online Courses Space i współtwórcy myVOD – narzędzia, za pomocą którego każdy może zbudować własny serwis z kursami online bez wiedzy technicznej. Naszym celem jest tworzenie i rozwijanie Online Courses Space, jako niezależnego serwisu z potężną dawką wiedzy dla wszystkich, którzy działają lub chcą zacząć działać w branży szkoleń i kursów online.

Śledź nas w social mediach

Zakreślenie

Pobierz ebook i dowiedz się, jak stworzyć dochodowy kurs online

Check

Sprawdzone podejście, które pomoże Ci uniknąć błędów

Check

Praktyczna wiedza i konkretne przykłady bez lania wody

Check

Wiedza oparta na doświadczeniu ekspertów rynku kursów online

Pobierz bezpłatny ebook i dowiedz się, jak wybrać temat kursu z potencjałem sprzedaży. Poznasz aktualne strategie tworzenia, promocji i rozwijania kursów online. Krok po kroku uporządkujesz cały proces – od pomysłu aż po automatyzację i skalowanie biznesu.